به گزارش ماهنامه اقتصاد ۳۶۰
بازار غذای حیوانات خانگی در ایران طی سالهای اخیر تغییر زیادی کرده است. زمانی انتخاب غذای سگ یا گربه عمدتا به چند برند محدود میشد، اما امروز خریداران با دهها برند، صدها مدل و فرمولهای مختلف برای سن، نژاد، وزن و شرایط متفاوت حیوان روبهرو هستند. همین تنوع، خرید را از یک انتخاب ساده به تصمیمی تخصصیتر تبدیل کرده است.
برای مثال، دو بسته غذا از یک برند ممکن است در ظاهر بسیار شبیه باشند، اما یکی برای گربه بالغ عقیم شده و دیگری برای گربه بالغ معمولی طراحی شده باشد. در غذاهای تخصصی و درمانی این تفاوت حتی مهمتر میشود و انتخاب اشتباه مدل میتواند به معنای خرید محصولی کاملا متفاوت با نیاز حیوان باشد. پت و فود تلاش کرده است مدل فعالیت خود را بر همین تغییر رفتار بازار بنا کند.
اولین پت شاپ آنلاین شبانه روزی ایران چه تفاوتی ایجاد میکند؟
مفهوم «شبانه روزی» در یک فروشگاه اینترنتی فقط به باز بودن یک سایت محدود نمیشود. خریدار غذای حیوان خانگی ممکن است ساعت ۱۱ شب متوجه شود غذای گربهاش رو به اتمام است، بخواهد قیمت چند مدل را بررسی کند، مشخصات یک محصول را بخواند یا سفارش خود را برای ارسال ثبت کند.
در مدل سنتی، چنین خریدی به ساعت فعالیت فروشگاه وابسته بود. در فروشگاه اینترنتی شبانه روزی، فرایند انتخاب و ثبت سفارش محدود به ساعت کاری نیست و مشتری میتواند در هر ساعت از شبانه روز خرید خود را انجام دهد. این مسئله خصوصا برای کالاهای مصرفی تکرارشونده مانند غذای سگ و گربه اهمیت دارد. غذای حیوان یک خرید اتفاقی نیست و بسیاری از صاحبان حیوانات در بازههای مشخص دوباره به همان محصول نیاز پیدا میکنند.
پت و فود با همین نگاه فعالیت خود را توسعه داده و قرار است علاوه بر امکان خرید ۲۴ ساعته، تمرکز بیشتری بر دسترسی به اطلاعات دقیق محصول، پیدا کردن مدل مناسب و تأمین مجدد غذا داشته باشد.
از غذای خشک سگ و گربه تا پوچ و کنسرو برندهای مطرح
یکی از نکات قابل توجه درباره بازار محصولات حیوانات خانگی، پراکندگی بسیار زیاد جستجوهای کاربران است. بخشی از کاربران مستقیما نام یک فروشگاه را جستجو میکنند، اما تعداد زیادی از خریداران از نام دقیق محصول، نوع غذا یا برند موردنظر خود به خرید میرسند.
در فروشگاه اینترنتی پت و فود امکان بررسی و خرید انواع غذای سگ، غذای گربه، غذای خشک، پوچ و کنسرو در کنار محصولات برندهای شناختهشدهای مانند رویال کنین، جوسرا، Taste of the Wild، هیلز، مونژه و اوریجن فراهم شده است. ساختار فروشگاه نیز به شکلی توسعه پیدا کرده که خریدار بتواند به جای روبهرو شدن با یک فهرست پراکنده از محصولات، براساس نوع حیوان، برند و مدل غذایی به گزینه موردنظر خود برسد و پیش از خرید مشخصات محصول را بررسی کند.
یک اشتباه رایج در خرید غذای حیوانات خانگی
یکی از مهمترین نکاتی که خریداران غذای سگ و گربه باید بدانند این است که نام برند به تنهایی برای انتخاب محصول کافی نیست. رویال کنین، هیلز، مونژه، جوسرا، اوریجن و دیگر تولیدکنندگان بزرگ معمولا برای یک گونه حیوان چندین خانواده محصول تولید میکنند.
برای نمونه ممکن است در یک برند با محصولات مخصوص این موارد روبهرو شوید:
- بچه گربه یا توله سگ
- حیوان بالغ
- حیوان سالمند
- حیوان عقیم شده
- کنترل وزن
- پوست و مو
- دستگاه گوارش
- حساسیت غذایی
- سیستم ادراری
- رژیمهای تخصصی و درمانی
بنابراین خرید یک محصول صرفا به دلیل اینکه «همان برند قبلی» است، روش دقیقی برای انتخاب غذا محسوب نمیشود. در هنگام خرید، بهتر است نام کامل مدل، گونه حیوان، سن یا مرحله زندگی، وزن بسته و کاربرد محصول با بسته قبلی مقایسه شود. برای غذاهای درمانی نیز موضوع حساستر است. انتخاب یا تغییر غذای درمانی باید براساس نظر دامپزشک انجام شود و یک پت شاپ حرفهای نباید خود را جایگزین دامپزشک در تشخیص بیماری یا تجویز رژیم غذایی معرفی کند.
یک معیار کمتر استفاده شده برای مقایسه قیمت غذای خشک
بیشتر خریداران هنگام مقایسه دو بسته غذای خشک فقط به قیمت نهایی نگاه میکنند؛ در حالی که این مقایسه همیشه تصویر دقیقی از هزینه واقعی ایجاد نمیکند. معیار کاربردیتر، قیمت هر کیلوگرم غذا است.
فرمول آن بسیار ساده است: قیمت هر کیلو = قیمت بسته ÷ وزن بسته به کیلوگرم
فرض کنید یک مدل غذای گربه در بستههای ۱.۵ و ۳ کیلویی عرضه شود. بسته بزرگتر طبیعتا قیمت نهایی بالاتری دارد، اما ممکن است هزینه هر کیلوگرم آن کمتر باشد. این موضوع مخصوصا در خرید غذای خشک سگ و گربه اهمیت دارد، زیرا بستههای بزرگتر در بسیاری از محصولات از نظر هزینه مصرف روزانه اقتصادیتر هستند.
البته خرید بسته بزرگ صرفا به دلیل قیمت کمتر هر کیلو همیشه تصمیم درستی نیست. میزان مصرف حیوان، شرایط نگهداری غذا، تاریخ انقضا و احتمال تغییر رژیم غذایی نیز باید در نظر گرفته شود. برای حیوانی که اولین بار قرار است یک غذای جدید را امتحان کند، خرید بسته کوچکتر میتواند ریسک خرید را کاهش دهد.
تفاوت غذای خشک، پوچ و کنسرو فقط در شکل محصول نیست
یکی دیگر از موضوعاتی که برای خریداران تازهکار ابهام ایجاد میکند، تفاوت میان غذای خشک، پوچ و کنسرو است. غذای خشک معمولا ماندگاری بیشتری پس از باز شدن دارد، نگهداری آن سادهتر است و در بسیاری از خانوادهها بخش اصلی رژیم غذایی حیوان را تشکیل میدهد. پوچ یا غذای مرطوب پاکتی، رطوبت بسیار بیشتری دارد و به دلیل بافت و عطر متفاوت میتواند برای برخی سگها و گربهها جذابتر باشد.
کنسرو نیز در گروه غذای مرطوب قرار میگیرد، اما بستهبندی، حجم و فرمول آن بسته به تولیدکننده متفاوت است. نکته مهم این است که عبارتهایی مانند «غذای خشک بهتر است» یا «پوچ از غذای خشک سالمتر است» بدون درنظر گرفتن شرایط حیوان، نوع محصول و رژیم کلی او قابل تعمیم نیستند. در انتخاب غذا باید به اطلاعات سازنده و در موارد لازم توصیه دامپزشک توجه شود.
هنگام خرید رویال کنین، هیلز یا سایر برندهای خارجی به چه نکاتی توجه کنیم؟
افزایش قیمت محصولات وارداتی باعث شده است اشتباه در خرید غذای حیوانات خانگی هزینه بیشتری نسبت به گذشته داشته باشد. به همین دلیل، پیش از پرداخت بهتر است چند مورد بررسی شود:
مدل دقیق محصول:
عبارت کامل روی بسته را بخوانید. تفاوت یک یا دو کلمه گاهی به معنای تفاوت کامل فرمول محصول است.
گونه حیوان:
محصول سگ و گربه حتی در یک خانواده محصول نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
وزن بسته:
قیمت فروشگاههای مختلف را براساس یک وزن یکسان مقایسه کنید.
تاریخ انقضا:
خصوصا برای بستههای بزرگ، فاصله مناسب تا تاریخ انقضا اهمیت بیشتری دارد.
سلامت بستهبندی:
سوراخ شدن، پارگی، باز شدن پلمپ یا آسیب جدی بستهبندی موضوعی نیست که در محصولات غذایی بتوان آن را نادیده گرفت.
شرایط نگهداری:
غذای خشک پس از باز شدن باید در محیط مناسب و دور از رطوبت و گرمای زیاد نگهداری شود.
این چکلیست ساده میتواند جلوی بخش قابل توجهی از اشتباهات خرید اینترنتی غذای حیوانات خانگی را بگیرد.
مسئله بعدی بازار پت ایران: پیدا کردن همان غذا برای خرید بعدی
چالش خرید غذای حیوان خانگی با تحویل اولین سفارش تمام نمیشود. بسیاری از صاحبان سگ و گربه بعد از پیدا کردن غذایی که حیوان به آن عادت کرده است ترجیح میدهند همان محصول را در خریدهای بعدی نیز تهیه کنند.
اما درباره برندهای خارجی یک مشکل جدی وجود دارد: موجودی بازار همیشه ثابت نیست. تغییر نرخ ارز، محدودیت واردات، تغییر موجودی عمدهفروشان و افزایش یا کاهش تقاضا ممکن است باعث شود محصولی که امروز به راحتی قابل خرید است چند هفته بعد کمیاب شود.
به همین دلیل یکی از تغییرات مهم آینده بازار پت شاپهای آنلاین احتمالا حرکت از مدل «فروش یک بسته غذا» به سمت مدل «مدیریت خرید مجدد» خواهد بود. یعنی فروشگاه بداند مشتری چه محصول و چه وزنی خریده، حدودا چه زمانی دوباره به آن نیاز خواهد داشت و در صورت امکان پیش از تمام شدن بسته، وضعیت موجودی محصول بعدی را به او اطلاع دهد.
برای کالاهایی مانند غذای خشک که مصرف آن تا حد زیادی قابل پیشبینی است، چنین مدلی میتواند تجربه خرید را به شکل محسوسی سادهتر کند.
رقابت پت شاپهای آنلاین دیگر فقط بر سر پایینترین قیمت نیست
تا چند سال قبل، مهمترین مزیت بسیاری از فروشگاههای اینترنتی قیمت پایینتر بود. اما در بازار محصولات حیوانات خانگی، قیمت تنها یکی از اجزای تصمیم خرید است. خریدار امروز همزمان چند سؤال دارد:
- آیا محصول واقعا موجود است؟
- مدل دقیق همان چیزی است که میخواهم؟
- تاریخ آن مناسب است؟
- بسته سالم و پلمپ خواهد بود؟
- اگر محصول اشتباه ارسال شود چه اتفاقی میافتد؟
- دفعه بعد هم میتوانم همین مدل را پیدا کنم؟
همین تغییر رفتار باعث شده است فروشگاههایی که بتوانند اطلاعات دقیقتر و تجربه قابل اعتمادتری ایجاد کنند، امکان رقابت با فروشندهای را داشته باشند که صرفا چند درصد قیمت پایینتری ارائه میدهد.
پت و فود با چه هدفی وارد این بازار شده است؟
پت و فود قصد دارد فعالیت خود را صرفا بر بزرگ کردن تعداد محصولات سایت بنا نکند. مسیر توسعه این فروشگاه بر سه مرحله اصلی استوار است: پیدا کردن محصول مناسب، خرید مطمئن و سادهتر شدن تأمین مجدد.
در این مدل، اطلاعاتی مانند مدل محصول، وزن، موجودی و تاریخ اهمیت بیشتری پیدا میکنند و برای محصولات تخصصی نیز تطبیق دقیقتر کالا با چیزی که مشتری به دنبال آن است، بخشی از تجربه خرید خواهد بود. از طرف دیگر، برند قصد دارد رابطه با مشتری بعد از تحویل سفارش تمام نشود و در محصولاتی که خرید تکرارشونده دارند، امکان بازگشت آسانتر برای سفارش بعدی ایجاد شود.
در نهایت موفقیت این مدل را نه عنوان «شبانه روزی»، بلکه تجربه واقعی خریداران مشخص خواهد کرد. اگر پت و فود بتواند در کنار امکان خرید ۲۴ ساعته، موجودی قابل اتکا، اطلاعات دقیق محصول، دسترسی به برندهای معتبر و تجربه مناسب خرید مجدد را در مقیاس بزرگ حفظ کند، ورود آن میتواند نمونهای از نسل جدید فروشگاههای تخصصی آنلاین در بازار حیوانات خانگی ایران باشد.
خرید محصولات حیوانات خانگی وارد مرحله تازهای شده است
افتتاح اولین پت شاپ آنلاین شبانه روزی ایران را میتوان نشانهای از تغییر گستردهتر در شیوه خرید محصولات حیوانات خانگی دانست. مشتری امروز فقط دنبال نزدیکترین پت شاپ نیست. ممکن است نیمهشب نام دقیق یک مدل غذای هیلز را جستجو کند، قیمت بستههای مختلف رویال کنین را مقایسه کند، برای گربه خود غذای اوریجن بخواهد یا به دنبال موجودی یک مدل خاص جوسرا، مونژه یا Taste of the Wild باشد.
در چنین بازاری، فروشگاهی شانس بیشتری برای تبدیل شدن به انتخاب ثابت مشتری دارد که سه کار را همزمان درست انجام دهد:
محصول موردنیاز را پیدا کند، اطلاعات قابل اعتماد در اختیار خریدار بگذارد و خرید بعدی را از خرید قبلی سادهتر کند.
این دقیقا همان نقطهای است که رقابت نسل بعدی پت شاپهای آنلاین ایران احتمالا در آن شکل خواهد گرفت.
