به گزارش ماهنامه اقتصاد ۳۶۰
در شرایطی که توسعه زیرساختهای ارتباطی، نوسازی شبکه و گسترش فیبر نوری در صدر برنامههای شرکت مخابرات ایران قرار گرفته، توجه به تجربه مشترکان، رفع سریع خرابیها، پاسخگویی شفاف به مطالبات و ارتقای کیفیت خدمات، بیش از گذشته اهمیت یافته است؛ چراکه موفقیت پروژههای توسعهای زمانی معنا پیدا میکند که نتیجه آن در زندگی روزمره مردم و رضایت آنها از خدمات ارتباطی ملموس باشد.
شرکت مخابرات ایران بهعنوان یکی از اصلیترین ارائهدهندگان خدمات ارتباطی کشور، با طیف گستردهای از مشترکان خانگی، تجاری و سازمانی مواجه است که کیفیت و پایداری خدمات این شرکت بهطور مستقیم بر فعالیتهای روزمره، کسبوکارها و ارتباطات مردم تأثیر میگذارد. از این رو، ارتقای کیفیت خدمات و توجه به مطالبات مشترکان نمیتواند صرفاً در حاشیه برنامههای توسعهای قرار گیرد، بلکه باید به یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی عملکرد این مجموعه تبدیل شود.
در سالهای اخیر، توسعه شبکه فیبر نوری، مهاجرت از کابل مسی به زیرساختهای جدید، نوسازی مراکز مخابراتی و ارتقای ظرفیت شبکه در دستور کار این شرکت قرار گرفته است. با این حال، توسعه زیرساختها بهتنهایی نمیتواند تضمینکننده رضایت مشتریان باشد و آنچه در نهایت اهمیت دارد، کیفیت خدمات دریافتی، پایداری ارتباطات، سرعت دسترسی و نحوه پاسخگویی به مشکلات مشترکان است.
رفع خرابیها؛ نخستین گام در جلب اعتماد مشترکان
یکی از مهمترین مطالبات مشترکان تلفن ثابت و اینترنت، رسیدگی سریع به خرابیها و جلوگیری از طولانی شدن قطعی سرویسهاست. در همین راستا، کاهش زمان رفع خرابی تلفن ثابت و دیتا و تعیین تکلیف درخواستهای معوق، بهعنوان یکی از اولویتهای کاری شرکت مخابرات ایران مطرح شده است. بر اساس استانداردهای اعلامشده، زمان مورد انتظار برای رفع خرابی در شبکه مسی چهار ساعت و در شبکه فیبر نوری هشت ساعت تعیین شده است. همچنین طرح تسویه روزانه تیکتها با هدف جلوگیری از باقی ماندن درخواستهای رسیدگینشده و تعیین تکلیف خرابیها در کوتاهترین زمان دنبال میشود.
در این میان، بررسی مستمر تیکتهای ثبتشده در سامانههای پشتیبانی مشترکان خانگی و تجاری، ارسال گزارشهای دورهای به مناطق و پیگیری درخواستها تا زمان رفع کامل مشکل، از جمله اقداماتی است که برای بهبود روند پاسخگویی در نظر گرفته شده است. همچنین ارزیابی رضایت مشترکان پس از رفع خرابی از طریق تماسهای پیگیری، میتواند به شناسایی نقاط ضعف و موانع موجود در فرآیند خدمترسانی کمک کند.
گزارش عملکرد یکماهه این حوزه نیز از رسیدگی به بخشی از درخواستهای معوق خبر میدهد؛ بهطوری که تیکتهای باز سرویس فیبر نوری مربوط به نیمه نخست سال، خرابیهای تلفن ثابت ثبتشده در سالهای گذشته و درخواستهای مربوط به سرویسهای تجاری و اینترنت مبتنی بر فناوریهای قدیمیتر در دستور کار رسیدگی قرار گرفتهاند. با این حال، استمرار این روند و جلوگیری از بازگشت مشکلات، به هماهنگی میان بخشهای فنی، تجاری، پشتیبانی و مناطق استانی نیاز دارد. همچنین ارزیابی عملکرد مدیران بر اساس شاخصهایی مانند زمان رفع خرابی، میزان پاسخگویی و رضایت نهایی مشتریان میتواند به افزایش مسئولیتپذیری در این حوزه کمک کند.
توسعه فیبر نوری و حرکت به سمت نوسازی زیرساختهای مخابراتی، یکی از مهمترین فرصتها برای ارتقای کیفیت خدمات در کشور محسوب میشود
نگهداشت مشتری؛ فراتر از ارائه خدمات ارتباطی
موضوع دیگری که در مسیر تحول مخابرات اهمیت دارد، تغییر نگاه از ارائه صرف خدمات به سمت مشتریمداری و نگهداشت مشترکان است. در فضای رقابتی خدمات ارتباطی، مشترکان تنها به دنبال دسترسی به اینترنت یا تلفن ثابت نیستند، بلکه کیفیت پایدار، پاسخگویی مناسب، شفافیت در هزینهها و تجربه مطلوب از دریافت خدمات را نیز مطالبه میکنند.
از این منظر، شناخت نیازها و رفتار مشترکان بر اساس دادههای موجود، پایش مستمر شاخصهایی همچون کیفیت سرویس، میزان رضایت، زمان پاسخگویی و نرخ ریزش مشتریان، میتواند زمینه تصمیمگیری دقیقتر را فراهم کند. به بیان دیگر، شرکت مخابرات باید پیش از تبدیل شدن مشکلات به نارضایتی گسترده یا قطع همکاری مشترکان، برای شناسایی و رفع آنها اقدام کند. نگهداشت مشتری همچنین مستلزم هماهنگی همه بخشهای شرکت است؛ چراکه تجربه مشترک از خدمات مخابراتی تنها به عملکرد شبکه محدود نمیشود و فرآیندهایی مانند ثبت درخواست، پاسخگویی کارشناسان، پیگیری شکایتها، صدور صورتحساب و پشتیبانی پس از فروش را نیز دربرمیگیرد.
شفافیت در صورتحساب و مصرف اینترنت
در کنار کیفیت فنی خدمات، شفافیت در نحوه محاسبه هزینهها و مصرف اینترنت نیز از موضوعات اثرگذار بر اعتماد مشترکان به شمار میرود. هرگونه ابهام در صورتحساب تلفن ثابت یا نحوه محاسبه حجم بستههای اینترنتی میتواند زمینه نارضایتی و شکلگیری پرسشهایی درباره نحوه ارائه خدمات را فراهم کند. در همین زمینه، تفکیک عنوان «آبونمان» و «آبونمان رزرو» در صورتحساب تلفن ثابت با هدف مشخص شدن حق اشتراک مربوط به دوره فعال بودن خط و دوره قطع دوطرفه انجام شده است. این اقدام اگرچه به معنای وضع تعرفه جدید نیست، اما اطلاعرسانی دقیق درباره مبنای محاسبه و جزئیات مبالغ، برای جلوگیری از برداشتهای نادرست و افزایش شفافیت ضروری است.
از سوی دیگر، ابهام برخی مشترکان درباره پایان یافتن سریع حجم بستههای اینترنتی، ضرورت فراهم بودن امکان بررسی دقیق ریزمصرف را برجسته میکند. ارائه اطلاعات مربوط به زمان، میزان و مقصد مصرف اینترنت میتواند به مشترکان کمک کند تا از جزئیات مصرف خود آگاه شوند و در صورت وجود هرگونه مغایرت، موضوع را از مسیرهای مشخص پیگیری کنند. در واقع، اعتماد مشترک زمانی تقویت میشود که علاوه بر ارائه خدمات، امکان دسترسی به اطلاعات روشن و قابل بررسی درباره هزینهها، مصرف و نحوه محاسبه تعرفهها نیز وجود داشته باشد. اطلاعرسانی ساده، پاسخگویی مستند و فراهم کردن مسیرهای مؤثر برای ثبت و رسیدگی به اعتراضها، از الزامات تحقق این هدف است.
توسعه فیبر نوری و حرکت به سمت نوسازی زیرساختهای مخابراتی، یکی از مهمترین فرصتها برای ارتقای کیفیت خدمات در کشور محسوب میشود. افزایش ظرفیت شبکه، بهبود سرعت دسترسی و کاهش وابستگی به زیرساختهای قدیمی میتواند زمینه ارائه خدمات ارتباطی باکیفیتتر را فراهم کند. با این حال، موفقیت این برنامهها تنها با تعداد مراکز نوسازیشده، میزان توسعه شبکه یا تعداد مشترکان تحت پوشش فیبر نوری سنجیده نمیشود. میزان پایداری سرویس، کیفیت واقعی تجربه کاربران، سرعت رسیدگی به خرابیها و رضایت مشترکان از خدمات دریافتی نیز باید در ارزیابی نتایج این پروژهها مورد توجه قرار گیرد.
همچنین با توجه به گستردگی حضور خدمات مخابراتی در زندگی روزمره مردم و وابستگی کسبوکارها به ارتباطات پایدار، هرگونه اختلال طولانیمدت میتواند پیامدهای قابل توجهی برای کاربران داشته باشد. بنابراین، توسعه و نگهداری شبکه باید بهصورت همزمان دنبال شود تا افزایش ظرفیت زیرساختها با ارتقای کیفیت پشتیبانی و خدماترسانی همراه باشد.
در مجموع، عبور از ساختار سنتی و حرکت به سمت ارائه خدمات نوین ارتباطی زمانی به یک تحول واقعی تبدیل میشود که مشترکان آثار آن را در کیفیت، سرعت، پایداری و شفافیت خدمات احساس کنند. توجه به مطالبات مشتریان، رسیدگی مؤثر به شکایتها، رفع سریع خرابیها و ایجاد سازوکارهای پاسخگویی مستمر، نهتنها از الزامات حفظ مشترکان فعلی است، بلکه میتواند جایگاه مخابرات را در بازار رقابتی ارتباطات تقویت کند.
در نهایت، رضایت مشترکان باید معیار نهایی سنجش موفقیت برنامههای توسعهای و عملیاتی شرکت مخابرات ایران باشد؛ معیاری که تحقق آن مستلزم توجه همزمان به زیرساخت، کیفیت خدمات و تجربه واقعی مشتریان است.
