به گزارش ماهنامه اقتصاد ۳۶۰
در روزهای اخیر بازار طلا و سکه با نوسانات قابل توجهی مواجه شده و کاهش قیمتها نگرانی برخی از خریداران را افزایش داده است. بسیاری از افرادی که در ماههای گذشته با هدف حفظ ارزش پول خود طلا خریدهاند، اکنون نگران ادامه روند نزولی هستند. در مقابل، گروهی دیگر معتقدند کاهش قیمت طلا میتواند موقتی باشد و فروش آن در شرایط فعلی، به معنای از دست دادن فرصت سودآوری در آینده خواهد بود.
بررسی قیمتهای روز شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ نشان میدهد هر گرم طلای ۱۸ عیار در برخی سامانههای رصد بازار در محدوده ۲۳ میلیون تومان قرار گرفته است. همزمان، بازار جهانی طلا نیز روزهای دشواری را پشت سر گذاشته و فشار ناشی از تقویت دلار و انتظارات مربوط به افزایش نرخ بهره آمریکا، قیمت این فلز گرانبها را کاهش داده است.
اما آیا این تحولات به معنای آغاز یک دوره طولانی کاهش قیمت طلاست؟
چرا قیمت طلا در حال کاهش است؟
برای پاسخ به این سؤال باید توجه داشت که قیمت طلا در ایران تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار دارد: قیمت جهانی هر اونس طلا و نرخ دلار در بازار داخلی.
در بازارهای جهانی، افزایش نرخ بهره یا تقویت احتمال افزایش آن معمولاً جذابیت داراییهای بدون سود دورهای مانند طلا را کاهش میدهد. به همین دلیل، نگرانی از سیاستهای انقباضی بانک مرکزی آمریکا یکی از عوامل فشار بر قیمت جهانی طلا در روزهای اخیر بوده است.
اما وضعیت بازار ایران تا حدودی متفاوت است. حتی اگر قیمت جهانی طلا کاهش پیدا کند، افزایش نرخ دلار میتواند مانع از افت قیمت طلای داخلی شود یا حتی آن را افزایش دهد. به همین علت، نمیتوان صرفاً با مشاهده نمودار اونس جهانی درباره آینده قیمت طلا در ایران قضاوت کرد.
آیا اکنون زمان مناسبی برای فروش طلاست؟
پاسخ کوتاه این است که فروش تمام طلا در واکنش به چند روز کاهش قیمت، لزوماً تصمیم مناسبی نیست.
کسانی که طلا را برای حفظ ارزش دارایی در بلندمدت خریداری کردهاند و به پول آن در آینده نزدیک احتیاجی ندارند، باید پیش از فروش، شرایط بازار و هدف اولیه خود را دوباره بررسی کنند.
طلا در دورههای مختلف اقتصادی توانسته نقش دارایی محافظ در برابر برخی ریسکها را ایفا کند؛ بااینحال، این ویژگی به معنای رشد دائمی قیمت یا مصونیت آن از زیان نیست.
در مقابل، افرادی که برای مدت کوتاهی وارد بازار شدهاند یا بخش بزرگی از سرمایه خود را به طلا اختصاص دادهاند، ممکن است با ریسک بیشتری روبهرو باشند. برای این گروه، بررسی فروش بخشی از دارایی بهمنظور کاهش ریسک میتواند منطقیتر از تصمیم صفر و صدی باشد.
چه کسانی بهتر است فعلاً طلای خود را نگه دارند؟
اگر طلا را بهعنوان پسانداز بلندمدت خریداری کردهاید، نیاز فوری به نقدینگی ندارید و سهم طلا از کل دارایی شما متعادل است، نگهداری آن میتواند یکی از گزینههای قابل بررسی باشد.
البته باید پذیرفت که حتی در چنین شرایطی، احتمال کاهش بیشتر قیمتها وجود دارد و هیچ تضمینی برای بازگشت سریع بازار نیست.
یکی از اشتباهات رایج سرمایهگذاران این است که هنگام افزایش شدید قیمتها با ترس از جا ماندن خرید میکنند و هنگام کاهش قیمت، با نگرانی از زیان بیشتر دست به فروش میزنند. نتیجه چنین رفتاری ممکن است خرید در قیمتهای بالا و فروش در قیمتهای پایین باشد.
چه کسانی باید فروش طلا را جدیتر بررسی کنند؟
برای برخی از دارندگان طلا، فروش تمام یا بخشی از دارایی میتواند تصمیم مناسبتری باشد.
برای مثال، اگر در ماههای آینده به پول خود برای خرید خانه، پرداخت بدهی یا انجام هزینهای ضروری نیاز دارید، ممکن است تحمل نوسانات شدید بازار به نفع شما نباشد.
همچنین اگر تقریباً تمام پساندازتان را به خرید طلا اختصاص دادهاید، تمرکز بیش از اندازه روی یک دارایی میتواند ریسک مالی شما را افزایش دهد.
در چنین وضعیتی، فروش تدریجی بخشی از طلا و نگهداری منابع نقد برای هزینههای ضروری، گزینهای است که ارزش بررسی دارد.
آیا قیمت طلا در آذر ۱۴۰۵ دوباره افزایش پیدا میکند؟
برای آینده بازار طلا میتوان سه سناریو را در نظر گرفت.
سناریوی نخست؛ ادامه کاهش قیمت طلا: اگر فشار بر بازار جهانی ادامه پیدا کند و نرخ دلار در ایران نیز افزایش قابل توجهی نداشته باشد، احتمال کاهش بیشتر قیمت طلای داخلی وجود خواهد داشت.
سناریوی دوم؛ بازگشت قیمتها: اگر اونس جهانی بخشی از افت اخیر خود را جبران کند یا نرخ دلار در بازار داخلی افزایش یابد، قیمت طلا در ایران ممکن است دوباره صعودی شود.
سناریوی سوم؛ نوسان شدید و رفتوبرگشت قیمتها: در این حالت، بازار بدون آنکه روند صعودی یا نزولی پایداری پیدا کند، با افزایش و کاهشهای مقطعی مواجه خواهد شد. چنین شرایطی میتواند تصمیمگیری را برای خریداران و فروشندگان دشوار کند.
هیچکدام از این سناریوها قطعی نیستند و نمیتوان از هماکنون قیمت مشخصی را برای هفتههای آینده تضمین کرد.
فروش طلای زینتی با فروش سکه چه تفاوتی دارد؟
نکته مهم دیگری که بسیاری از دارندگان طلا به آن توجه نمیکنند، تفاوت قیمت خرید و فروش است.
افرادی که طلای زینتی خریداری کردهاند، معمولاً هنگام خرید هزینههایی مانند اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات مربوط به بخشهای مشمول را پرداختهاند. هنگام فروش، این مبالغ عموماً به خریدار اولیه بازگردانده نمیشود و قیمت بازخرید براساس ارزش طلای موجود و شرایط معامله تعیین میشود.
از سوی دیگر، قیمت سکه علاوه بر ارزش طلای آن، به حباب قیمتی نیز وابسته است. بنابراین ممکن است حتی با ثابت ماندن نسبی ارزش طلای موجود در سکه، کاهش حباب باعث افت قیمت بازار آن شود.
به همین دلیل، پیش از فروش بهتر است از چند واحد معتبر استعلام قیمت گرفته شود و ارزش خالص دارایی با هزینه اولیه خرید مقایسه شود.
بالاخره طلا بفروشیم یا نه؟
با توجه به شرایط فعلی بازار، نمیتوان یک نسخه واحد برای تمام دارندگان طلا تجویز کرد. تصمیم مناسب به قیمت خرید، میزان سود یا زیان، نیاز به پول نقد، سهم طلا از دارایی و مدتزمان سرمایهگذاری بستگی دارد.
برای کسی که طلا را با هدف پسانداز چندساله خریداری کرده و به منابع مالی آن نیاز فوری ندارد، فروش هیجانی پس از ریزش قیمتها ممکن است ضرورتی نداشته باشد.
اما افرادی که با هدف سود کوتاهمدت وارد بازار شدهاند یا تحمل کاهش بیشتر قیمتها را ندارند، بهتر است درباره کاهش بخشی از موقعیت خود تصمیمگیری کنند.
