به گزارش اقتصاد 360، رضا سهیلی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی در گفتگو با خبرنگار ما به بررسی ابعاد حقوقی سامانه ساغر، فلسفه ایجاد آن، الزامات ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و آثار حقوقی ثبت یا عدم ثبت ادعاهای ملکی پرداخت.
وی با اشاره به اهمیت بررسی وضعیت ثبتی املاک پیش از طرح دعاوی اظهار داشت: سامانه ساغر یکی از ابزارهای جدید در حوزه ثبت ادعاهای ملکی است که با هدف ایجاد نظم اطلاعاتی، کاهش تعارضات حقوقی و افزایش شفافیت در وضعیت املاک ایجاد شده است.
🎤 مصاحبه خبری:
❓🔴 خبرنگار: سامانه ساغر چیست و فلسفه ایجاد آن چیست؟
⚖️ رضا سهیلی: سامانه ساغر بستری برای ثبت و ساماندهی ادعاهای ناشی از اسناد غیررسمی و معاملات عادی مرتبط با املاک است که در راستای اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول ایجاد شده است. فلسفه ایجاد این سامانه، ساماندهی وضعیت اسناد غیررسمی، ایجاد شفافیت در وضعیت حقوقی املاک، جلوگیری از شکلگیری معاملات معارض و کاهش اختلافات ملکی است. در گذشته، بخش قابل توجهی از معاملات املاک با اسناد عادی مانند قولنامه انجام میشد و نبود اطلاعات متمرکز درباره این معاملات، موجب بروز مشکلاتی مانند اختلاف در مالکیت، فروشهای معارض و افزایش پروندههای قضایی میگردید. سامانه ساغر با هدف ثبت اطلاعات ادعاهای ملکی و فراهم کردن امکان بررسی دقیقتر سوابق حقوقی املاک ایجاد شده است.
❓🔴 خبرنگار: چرا ثبت ادعا در سامانه ساغر اهمیت دارد؟
⚖️ رضا سهیلی: ثبت ادعا در سامانه ساغر در مواردی که قانون پیشبینی کرده است، یک تشریفات قانونی برای حمایت از حقوق اشخاص دارای اسناد عادی و ایجاد نظم در اطلاعات ملکی محسوب میشود. این اقدام موجب میشود ادعاهای اشخاص نسبت به املاک در یک بستر مشخص ثبت شده و امکان بررسی سوابق حقوقی ملک در فرآیندهای ثبتی و قضایی فراهم شود.
❓🔴 خبرنگار: ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول چه حکمی دارد؟
⚖️ رضا سهیلی: ماده ۱۰ این قانون، سازوکار ثبت ادعاهای اشخاص دارای اسناد عادی نسبت به املاک دارای سند مالکیت حدنگار را پیشبینی کرده است. بر اساس این مقررات، چنانچه شخصی نسبت به ملکی دارای سند مالکیت حدنگار (تکبرگ) بر مبنای سند عادی ادعای حقی داشته باشد، در موارد مقرر قانونی باید ابتدا ادعای خود را در سامانه مربوط ثبت کرده و سپس نسبت به طرح برخی دعاوی از جمله الزام به تنظیم سند رسمی اقدام نماید. این مقررات به معنای بیاعتبار شدن مطلق اسناد عادی نیست، بلکه برای حفظ حقوق اشخاص و ایجاد نظم در معاملات ملکی وضع شده است.
🔴 خبرنگار: تاریخ ۱۳۹۶/۰۱/۰۱ چه اهمیتی دارد؟
⚖️ رضا سهیلی: این تاریخ در مقررات مربوط به قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول اهمیت دارد؛ زیرا از این دوره، صدور اسناد مالکیت حدنگار (تکبرگ) توسعه بیشتری یافت و برخی املاک دارای چنین اسنادی، در صورت وجود سایر شرایط قانونی، ممکن است مشمول مقررات ماده ۱۰ قرار گیرند.
❓🔴 خبرنگار: اگر معامله یا سند مربوط به قبل از تاریخ ۱۳۹۶/۰۱/۰۱ باشد، چه باید کرد؟
⚖️ رضا سهیلی: صرف قدیمی بودن سند یا معامله، ملاک قطعی برای الزام یا عدم الزام به ثبت ادعا نیست. وضعیت ثبتی ملک، نوع سند، تاریخ صدور سند مالکیت و سایر شرایط قانونی باید به صورت دقیق بررسی شود.
❓🔴 خبرنگار: چه مواردی معمولاً نیاز به ثبت ادعا در سامانه ساغر ندارند؟
⚖️ رضا سهیلی: به طور معمول، دعاوی مستند به سند رسمی، املاکی که مشمول مقررات ماده ۱۰ نیستند و مواردی که قانون تکلیفی برای ثبت ادعا تعیین نکرده است، نیازمند ثبت در سامانه ساغر نیستند.
❓🔴 خبرنگار: عدم ثبت ادعا در سامانه ساغر چه پیامدی دارد؟
⚖️ رضا سهیلی: در مواردی که قانون ثبت ادعا را الزامی دانسته است، عدم انجام این تکلیف میتواند موجب ایرادات شکلی، توقف رسیدگی یا عدم استماع دعوا تا زمان انجام تشریفات قانونی شود. بنابراین توصیه میشود پیش از طرح هرگونه دعوای ملکی، وضعیت ثبتی ملک و ضرورت ثبت ادعا در سامانه ساغر بررسی شود.
جمعبندی: سامانه ساغر را میتوان گامی مهم در مسیر ساماندهی اطلاعات ملکی، کاهش اختلافات ناشی از معاملات عادی و حرکت به سوی ثبت رسمی معاملات دانست. بهرهگیری از مشاوره حقوقی تخصصی وکیل دادگستری پیش از انجام معاملات ملکی یا طرح دعاوی، میتواند از بروز مشکلات حقوقی و تضییع حقوق اشخاص جلوگیری کند.
«و من الله توفیق»
